2. Dialogar for biletoppbygginga

Dialogan i denne gruppa gir deg kontroll med dei funksjonane som har med biletoppbygginga å gjere, altså lag, kanalar og banar.

2.1. Lagdialogen

Figur 15.1. Lagdialogen

Lagdialogen

The Layers dialog is the main interface to edit, modify and manage your layers.

2.1.1. Aktivering

Dette er ein dialog som kan limast inn i andre dialogvindauge. Sjå nærare om dette i Del 2.3, “Dialogar og samlevindauge («dokker»)”.

Du har tilgang til dialogvindauget

  • frå biletmenyen via VindaugeDialogvindaugeLag

  • eller frå fanemenyen ein annan dialogmeny ved å klikke på fanen og velje Legg til faneLag

  • eller frå snarvegen Ctrl + L

Dersom minst eitt dialogvindauge er ope, kan du i menyen Vindauge finne ei liste over løyste vindauge. Du kan i tilfelle løfte banedialogen frå biletmenyen: VindaugeLag.

2.1.2. Å bruke lagdialogen

Oversyn

Alle laga opptrer i lagdialogen som miniatyrar. Dersom det er fleire lag i biletet, får du ei heil liste med miniatyrar. Det øvste laget i denne lista er det første synlege laget. Det nedste laget, bakgrunnen, er minst synleg, om synleg i det heile. Over denne lista er det ein del innstillingar som gjeld for kvart einskild lag. Under lista noen knappar som gjeld for heile lista. Dersom du høgreklikkar på miniatyren, dukkar lokalmenyen for lag opp.

Lageigenskapane

Kvart lag vert vist i lista saman med attributta for laget:

Lagvisinga

Framføre miniatyren finn du eit auge. Du kan gjere laget usynleg eller synleg ved å klikke på dette auget. Dersom du held nede Shift-tasten samstundes, vert alle dei andre laga gøymde.

Lenk saman laga

Ved å klikke på lenkesymbolet, kan du gruppere lag og utføre handlingar på heile gruppa, t.d. med flytteverktøyet.

Lagraminiatyr

Laginnhaldet vert vist som ein miniatyr. Hald venstre museknapp nede ei stund på miniatyren for å gjere han større. Ei kvit ramme rundt miniatyren viser at laget er aktivt. Ei svart ramme viser at laget er inaktivt. Dette gjeld også når laget har ei maske.

Lagnamnet

The main attribute is the name of the layer. You can edit this by a double-click on the name of the layer. You can also use the Edit Layer Attributes dialog you can find in the context menu that you get by through a right-click on the layer.

[Notat] Notat

Dersom laget er eit animasjonslag (GIF eller MNG), kan det vere lurt å gi laget eit namn som inneheld ein del parametrar: Lag_namnet (pause i ms) (kombinasjonsmodell). For eksempel «Ramme_1 (100 ms) (bytt ut)». Pause («delay») bestemmer kor lenge laget skal vere synleg. Kombinasjonsmodellen bestemmer korleis overgangen mellom to bilete skal vere. Du kan velje mellom (kombiner) og (bytt ut).

Lageigenskapar

Over laglista finn du ulike knappar som vert brukte for å bestemma ein del av eigenskapane til det aktive laget, dvs. det laget som er utheva i lista. Det du kan bestemma er «lagmodus», «dekkevne», «lås pikslar» og «lås gjennomsikt».

Modus

Lagmodus bestemmer korleis laget skal blandast med dei andre laga, og kunne kanskje like gjerne ha heitt blandemåte. Du vel modus frå nedtrekkslista. Alle dei ulike modus er nærare omtalte i Del 2, “Lagmodus”.

Dekkevne

Du bestemmer dekkevna for laget, dvs. kor gjennomsiktig det skal vere, med glidebrytaren. Ei dekkevne på 0 betyr at laget er fullstendig gjennomsiktig, medan ei dekkevne på 100 betyr at laget har full dekkevne og altså er fullstendig ugjennomsiktig. Dette er ikkje det same som lagmasker, som sett gjennomsikt piksel for piksel.

Lås alfakanalen

You have three possibilities:

  • Lock pixels: When the button is pressed down, you cannot use any brush-based tool (Paintbrush, Pencil, Eraser etc.), the Airbrush or the Ink tool on the currently selected layer. This may be necessary to protect them from unwanted changes.

    Figur 15.2. Lås pikslar

    Lås pikslar

  • Lock position and size: This toggle button enables and disables protection of layers from moving them around or transforming them. When the button is pressed down, you cannot use any transform tool (Rotate, Shear, Perspective and others) or move it.

    Figur 15.3. Lock position and size

    Lock position and size

  • Lock alpha channel: This toggle button controls the Lock setting for the transparency of the layer . If this is pressed down, then the alpha channel for the layer is locked, and no manipulation has any effect on it. In particular, nothing that you do to a transparent part of the layer will have any effect.

    Figur 15.4. Lås alfakanalen

    Lås alfakanalen

Figur 15.5. Eksempel på bruk av «lås alfakanalen»

Eksempel på bruk av «lås alfakanalen»

Det aktive laget har tre vassrette, gjennomsiktige, grøne linjer på ein gjennomsiktig bakgrunn. Oppå dette er det teikna ei loddrett, raud stripe. Det er ikkje merka av for «lås alfakanalen». Ugjennomsiktige og gjennomsiktige område i det aktive laget vert teikna med raudt.

Eksempel på bruk av «lås alfakanalen»

«Lås» avkryssa : Bare dei ugjennomsiktige områda i det aktive laget er teikna med raudt. Gjennomsiktige område er framleis gjennomsiktige.


[Tips] Tips

Dersom lagnamnet vert vist i lagdialogen i utheva trykk betyr dette at laget manglar alfakanal.

Lagstyring

Under laglista finn du eit sett med knappar som vert brukte for å gjere noen grunnleggjande operasjonar på laglista.

New Layer

Here you can create a new layer. A dialog is opened, which is described in New Layer.

Press the Shift key to open a new layer with last used values.

New Layer Group

Here you can create a new layer group. A new layer is created, where you can put layers down.

Layer groups are described in Layer groups.

Løft laget

For kvart klikk på denne knappen vert det aktive laget løfta eitt steg høgare opp i stabelen. Held du samstundes nede Shift-tasten, vert laget løfta heilt til topps.

Senk laget

For kvart klikk på denne knappen vert det aktive laget senka eitt steg nedover i stabelen. Held du samstundes nede Shift-tasten, vert laget senka heilt til botnen.

[Tips] Tips

Før du kan flytte botnlaget, kan det vere nødvendig å legge til ein alfakanal (gjennomsikt). Dette gjer du ved å høgreklikke på bakgrunnslaget og velje Legg til alfakanal frå menyen som dukkar opp.

Dupliser laget

Denne knappen oppretter ein kopi av det aktive laget. Kopien får same namnet som originalen med «Kopi av» framføre.

Forankre laget

Når det aktive laget er eit flytande lag, også kalla eit flytande utval, vil eit trykk på knappen forankre laget til det tidlegare aktive laget.

Slett laget

Sletter det aktive laget.

Fleire lagfunksjonar

Du kan finne fleire innstillingar for lag i lagmenyen som kjem fram når du høgreklikkar på lagdialogen eller hentar han frå lagmenyen i biletet.

Har du bruk for å flette saman lag, kan du gjere dette frå biletmenyen

Klikk-og-dra lag

Dersom du held nede museknappen over miniatyren av laget i lagmenyen, vert visinga av miniatyren større, og du kan flytta laget dit du ønskjer.

  • Du kan sleppe laget ned på ein annan plass i lista.

  • Du kan også sleppe laget ned i verktøykassa for å opprette eit nytt bilete av berre dette laget.

  • Endeleg kan du sleppe laget ned i eit anna bilete. Laget vert lagt inn i laglista over dei som er der frå før.

2.1.3. Lagmasker

Figur 15.6. Dialogvindauget «Legg til maske»

Dialogvindauget «Legg til maske»

Oversyn

I kvart lag kan du legge til ei maske som styrer gjennomsikta for pikslane i biletlaget. Ei slik maske vert kalla ei lagmaske, og har same format og mengde pikslar som laget ho er knytt til. Kvar piksel i maska er kopla saman med tilsvarande piksel i laget, og kan ha ein gråtoneverdi frå 0 til 255. Det er denne verdien som bestemmer kor gjennomsiktig den tilsvarande pikselen skal vere. Ein piksel med verdien 0 er svart, og gir full gjennomsikt til den tilsvarande pikselen i laget. Pikselen vert rett og slett usynleg. Ein piksel med verdien 255 er kvit, og gjer at den tilsvarande pikselen i laget ikkje har gjennomsikt i det heile. Pikselen har full dekkevne.

Du kan oppretta ei lagmaske ved å høgreklikka på laget for å få fram lagmenyen, og deretter klikka på Legg til lagmaske i menyen. Det vil då dukka opp eit dialogvindauge der du kan bestemme innhaldet i maska:

  • Kvit (Heilt ugjennomsiktig): Maska er kvit i lagdialogen, noko som gjer alle pikslane i laget synlege i biletvindauget. Fargar du maska svart, vert alle pikslane i laget gjennomsiktige, altså usynlege.

  • Svart (Heilt gjennomsiktig): Maska er svart i lagdialogen, noko som gjer alle pikslane i laget usynlege i biletvindauget. Fargar du maska kvit, vert alle pikslane i laget ugjennomsiktige, altså synlege.

  • Alfakanalen til laget: Maska vert ein kopi av alfalaget. Eventuell gjennomsikt vert overført til maska. Alfakanalen er uforandra.

  • Overfør alfakanalen for laget: Gjer det same som føregåande, men alfakanalen vert sett til full dekkevne, altså ugjennomsiktig.

  • Utval : Maska vert sett opp med pikselverdiane frå utvalet.

  • Gråskalakopi av laget: Maska vert sett opp med pikselverdiane frå laget.

  • Kanal: Lagmaska vert sett opp med ei utvalsmaske du har laga tidlegare og lagra i kanaldialogen.

  • Inverter maska: Maska vert invertert slik at dei gjennomsiktige områda vert ugjennomsiktige, og omvendt.

Når det vert oppretta ei maske, vert dette vist med ein miniatyr til høgre for lagminiatyren i lagdialogen. Ved å klikka på ein av miniatyrane, kan du aktivere laget eller maska. Kva som er aktivt vert vist ved at det vert lagt ei kvit ramme rundt miniatyren. Denne ramma er ikkje alltid så lett å sjå dersom miniatyren er lys eller heilt kvit.

Dersom du vil sjå innhaldet i maska i staden for verknaden, trykk Alt-tasten eller kombinasjonen Ctrl+Alt, samstundes med at du klikkar på miniatyren. Du kan oppnå det same med kommandoen vis lagmaske. Trykk Ctrl-tasten for å slå av lagmaska. Dette vert vist ved at ramma vert raud. Du kan gjere det same med kommandoen Slå av lagmaske. For å komme tilbake til normalvisinga, gjenta siste operasjon. Desse operasjonane er lagt inn for å lette arbeidet ditt.

Eksempel på bruk av lagmaske

Figur 15.7. Eit lag med lagmaske

Eit lag med lagmaske

Dette biletet har eit bakgrunnslag med ein blomst. Over dette eit einsfarga, blått lag med ei kvit lagmaske. Den kvite lagmaska gjer at det blå laget er fullstendig ugjennomsiktig. Bare det blå laget er synleg i biletvindauget.


Figur 15.8. Å male på lagmaska

Å male på lagmaska

Det er teikna med svart på den aktive lagmaska. Sidan svart gjer laget gjennomsiktig, er det underliggjande laget synleg der det er teikna.